हिमालयन इन्स्टिच्युट फर कन्टेक्चुअल साइन्सेस
सान्दर्भिक विज्ञान।
खुला तथ्याङ्क।
वास्तविक सिकाइ।
HICS एक स्वतन्त्र अनुसन्धान, प्राविधिक उपकरण र सिकाइ संस्था हो। हामी अनुसन्धान, उपकरण प्रविधि, शिक्षा र खुला ज्ञान गरी चारवटा मुख्य क्षेत्रमा काम गर्छौं। यसैमार्फत हामी नेपालमा उच्चस्तरीय वैज्ञानिक अभ्यासलाई सम्भव बनाउने व्यावहारिक पूर्वाधारहरू निर्माण गरिरहेका छौं।
प्रत्यक्ष उपकरण तथ्याङ्क
⚠
प्रदर्शन तथ्याङ्क
— फिजिक्स-आधारित सिमुलेटरले उत्पन्न। हार्डवेयर तैनाथी हुँदा वास्तविक तथ्याङ्कले प्रतिस्थापन गर्नेछ।
KTM-001
काठमाडौं उपत्यका
27.69°N 85.32°E · १,३५० मिटर
जडान गर्दै…
हरेक १५ मिनेट
सेन्सर सटीकता: ±०.५°C · ±२% RH · ±०.१ hPa · ±१०% PM2.5
DLP-001
क्रिस्टल माउन्टेन विद्यालय
धो तराप, डोल्पो · ४,००० मिटर
जडान गर्दै…
भवन भौतिकशास्त्र
Open-Meteo लोड गर्दै…
▲ 1,350m
▲ 4,000m
Δ 2,650m
उचाइ भिन्नता
तापक्रम (°C) · २४ घण्टा
KTM 1,350m
DLP 4,000m
±0.5°C
PM 2.5 (µg/m³) · 24h
— WHO 15 µg/m³
±10% · WHO 24h सीमा: १५ µg/m³
स्टेसन सञ्जाल
सक्रिय
योजनाबद्ध (वातावरण)
योजनाबद्ध (म्योन डिटेक्टर)
7 स्टेसनहरू सञ्जालमा · Nepalgunj–Dolpo म्योन ट्रान्सेक्ट योजनाबद्ध · पहिलो दिनदेखि नै खुला तथ्याङ्क
तथ्याङ्कको अभाव
नेपाल हाम्रो समयका केही सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण वैज्ञानिक प्रश्नहरूको प्रतिच्छेदनमा अवस्थित छ — वायुमण्डलीय प्रदूषण, भूकम्पीय जोखिम, जलवायु अनुकूलन, कस्मिक रे भौतिकशास्त्र। यो पृथ्वीमा सबैभन्दा कम उपकरण जडान गरिएका देशहरूमध्ये एक पनि हो।
यसलाई परिवर्तन गर्न HICS ले मापन पूर्वाधार निर्माण गरिरहेको छ।
वायुमण्डलीय अनुगमन
नेपालको सम्पूर्ण उचाइ ढाँचा — तराईदेखि उच्च हिमालसम्मको वायुमण्डल — लगभग पूर्ण रूपमा मापन विहीन छ। इन्डो-ग्यान्जेटिक समथर भूभागबाट आउने प्रदूषण हिमालसम्म पुग्छ — तर त्यहाँ के पुग्छ, वा उचाइसँगै कसरी परिवर्तन हुन्छ भन्ने बारेमा लगभग कुनै तथ्याङ्क छैन।
कस्मिक रे फ्लक्स
नेपालको भौगोलिक उचाइको ढाँचा — ६० मिटरदेखि ८,८४८ मिटरसम्म — पृथ्वीमै सबैभन्दा नाटकीय छ। तर यसलाई कस्मिक रे म्योन फ्लक्सको लागि कहिल्यै पनि व्यवस्थित रूपमा मापन गरिएको छैन। HICS को म्योन डिटेक्टरले यो तथ्याङ्क सेट तयार गर्नेछ।
भवन कार्यक्षमता (Building performance)
हिमाली अवस्थाहरूका लागि प्यासिभ सोलार डिजाइनलाई स्थानीय प्रयोगात्मक तथ्याङ्कको आवश्यकता पर्दछ। नेपालको उच्च उचाइमा यस्तो कुनै तथ्याङ्क उपलब्ध छैन। क्रिस्टल माउन्टेन विद्यालयको तथ्याङ्क सेट यस प्रकारको पहिलो हो।
उपकरण र मापन पूर्वाधार
● सक्रिय
· KTM-001
IESH — एकीकृत वातावरणीय विज्ञान हब
निरन्तर वातावरणीय अनुगमनको लागि एकीकृत हार्डवेयर र सफ्टवेयर प्लेटफर्म। अफलाइन-फर्स्ट, मोड्युलर डिजाइन। IESH ले HICS को अधिकांश प्रत्यक्ष तथ्याङ्क उत्पादन गर्दछ।
● सक्रिय
· KTM-001
IESH v0 मापन केन्द्र
हाम्रो पहिलो एकीकृत वातावरणीय मापन प्रणाली, जसलाई उच्च-विश्वसनीय वायु र मौसम सम्बन्धी तथ्याङ्क सङ्कलनका लागि डिजाइन गरिएको हो।
◎ प्रगतिमा
कस्मिक रे म्योन डिटेक्टर
नेपालमा स्थानीय रूपमा निर्मित पहिलो कस्मिक रे म्योन डिटेक्टर। CosmicWatch v3X खुला-स्रोत वास्तुकलामा आधारित, हिमालय अवस्थाका लागि अनुकूलित। तराई (~१५० मिटर) देखि हिमालय भञ्ज्याङ (५,०००+ मिटर) सम्मको उचाइ-ढाँचा मापन।
निर्माणाधीन र योजनाबद्ध उपकरणहरू
-
◎
Cosmic ray muon detector Scintillator-SiPM detector for altitude-flux network across Nepal's gradient.
-
○
Portable planetarium Inflatable dome with Nepali-language astronomy programmes for school residencies.
-
○
Seismic node (broadband) Low-cost broadband seismometer for school-based seismic network.
-
○
All-sky meteor camera Wide-field camera for meteor detection and fireball triangulation.
-
◎
IESH v1 — Modular Hub PM2.5, CO2, UV, rain, wind add-on modules
-
◎
IESH School Deployment First school stations outside Kathmandu
-
○
MEMS Seismometer Kathmandu Valley earthquake network
-
○
SDR Radio Station Meteor scatter, lightning, ionosphere
-
○
Weather Balloon Atmospheric profiling to 30km
सबै उपकरणका डिजाइनहरू खुला-स्रोत रूपमा प्रकाशित गरिएका छन्। जहाँसुकैका कुनै पनि संस्थाले यिनलाई निर्माण गर्न सक्छन्।
शिक्षा र खुला ज्ञान
HICS का शैक्षिक कार्यक्रमहरूले उपकरण, तथ्याङ्क, र वैज्ञानिक अभ्यासलाई सीधै विद्यालय र समुदायहरूमा ल्याउँछन्। यो पाठ्यपुस्तकको विज्ञान होइन — विद्यार्थीहरूले वास्तविक सङ्केतहरू सङ्कलन गर्ने वास्तविक उपकरणहरूबाट प्राप्त वास्तविक तथ्याङ्कहरूको विश्लेषण गर्छन्।
युवा अनुसन्धान फेलोसिप
नेपाली वैज्ञानिक र इन्जिनियरहरूका लागि १२ देखि २४ महिनाको पूर्ण-कालीन अनुसन्धान अवसर। वास्तविक अनुसन्धान, सम्मानजनक वृत्ति (स्टाइपेन्ड), र आधिकारिक प्रकाशनहरू।
वार्षिक विज्ञान शिविर
नेपालभरिबाट छनोट भएका माध्यमिक तह (कक्षा ९–११) का विद्यार्थीहरूका लागि १० दिवसीय आवासीय कार्यक्रम। काठमाडौं उपत्यका बाहिरका विद्यार्थीहरूलाई विशेष प्राथमिकता।
विद्यालय विज्ञान आवासीय कार्यक्रम
काठमाडौं बाहिरका विद्यालयहरूमा बहु-दिवसीय भ्रमण, जस अन्तर्गत तारा-मण्डल (प्लानेटेरियम) प्रदर्शन, वैज्ञानिक उपकरण निर्माण कार्यशाला, तथ्याङ्क विश्लेषण र शिक्षक तालिम समावेश छन्।
शिक्षक व्यावसायिक विकास कार्यक्रम
वार्षिक एक-हप्ते आवासीय सघन तालिम। शिक्षकहरू आफैंले निर्माण गरेको कार्यशील उपकरण, पठनपाठनका लागि तयार पाठ्यक्रम मोड्युल, र निरन्तर व्यावसायिक सञ्जालको सदस्यता प्राप्त गरी फर्कन्छन्।
लैङ्गिक समानता हाम्रो संस्थाको संरचनात्मक आधार हो, देखावटी मात्र होइन: फेलोसिप छनोट, शिविर भर्ना, शिक्षक भर्ना, र मेन्टरिङ संरचनाहरूले महिला र बालिकाहरूका लागि रहेका बाधाहरू हटाउन स्पष्ट रूपमा काम गर्छन्।
नवीनतम टिपोटहरू
First Week of Atmospheric Data: KTM-001
Seven days of continuous environmental data from our Kathmandu station. Clear diurnal temperature cycle, morning PM2.5 peak correlating with traffic and cooking hours, and a stable pressure pattern. Notes on data quality and next steps.
Crystal Mountain School — Sensor Installation at 4,000m
Dispatch from Dolpo: deploying thermal sensors during construction at 4,000m. Interior and exterior temperature loggers installed in the new school building. First readings show a 15°C differential — passive solar design is working.
IESH v0 — Build Log and First Data
Full build documentation for the first IESH environmental monitoring station. Component list, wiring, firmware, calibration notes. The DHT22 reads ~2°C high at high humidity — we document the offset and plan to cross-validate with a BME280.
अनुसन्धानकर्ता?
हामी वायुमण्डलीय विज्ञान, भू-विज्ञान, र भौतिकशास्त्रमा सहकार्य गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरूको खोजीमा छौं। → हामीलाई लेख्नुहोस्
विद्यार्थी?
विज्ञान अध्ययन गर्न विदेश जाने होइन, यहीँ अनुसन्धान गर्न चाहने नेपाली वैज्ञानिकहरूका लागि अनुसन्धान फेलोसिपहरू। → फेलोसिप विवरण
शिक्षक?
नेपालभरका विद्यालयहरूका लागि उपकरण, तथ्याङ्क, र कार्यक्रमहरू। → विद्यालय साझेदारी
फन्डर (सहयोगी)?
हामी यस्तो संरचना निर्माण गर्दैछौं जुन यस क्षेत्रमा अन्त कतै पनि छैन। → हामी के निर्माण गर्दैछौं